Mustafa Kemal Atatürk, 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin ilan edilmesi üzerine Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçilmiştir


Atatürk 29 Ekim'de ne yaptı?

Mustafa Kemal Atatürk, 29 Ekim 1923'te Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye Cumhuriyeti'nin ilan edilmesi üzerine Türkiye Cumhuriyeti'nin ilk cumhurbaşkanı seçilmiştir

Aynı gün, Atatürk'ün önderliğinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Cumhuriyetin ilanıyla birlikte alınan kararlar arasında Türkiye'nin resmi adının Türkiye Cumhuriyeti olduğu ve hükümetin ve devletin yönetim şeklinin cumhuriyet olduğu belirtilmiştir

Atatürk, 29 Ekim 1933'te yapılan kutlamalarda Cumhuriyet Bayramı'nın önemi konusunda Onuncu Yıl Nutku'nu vermiştir

Atatürk cumhuriyetin kuruluşunda kaç yaşındaydı?

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'nin ilan edildiği 29 Ekim 1923 tarihinde 42 yaşındaydı.

Atatürk nasıl bir önderdi?

Atatürk, birçok farklı şekilde tanımlanabilecek bir önderdir: Askeri önder: Çanakkale Cephesi'nde miralaylığa, Sina ve Filistin Cephesi'nde ise Yıldırım Ordular Grubu komutanlığına atanmıştır. Siyasi önder: Ankara Hükümeti'ni kurmuş, Cumhuriyet Halk Partisi'ni (o dönemde "Halk Fırkası") kurmuş ve ilk genel başkanı olmuştur. Devrimci önder: Türkiye'yi laik, sanayileşen bir ulusa dönüştüren kapsamlı ilerici reformlar gerçekleştirmiştir. İdealist önder: En büyük ülkülerinden biri, millî birlik ve beraberlik içinde vatanın bölünmez bütünlüğünü sonsuza dek yaşatmaktı. Yaratıcı önder: Kurtuluş Savaşı'na hazırlanırken halkı düşmana karşı savaşmaya inandırmış, inkılaplarını uygulamadan önce kamuoyunu hazırlamış ve millete bu inkılapların gerekliliğini anlatmıştır. Uluslararası önder: UNESCO tarafından "uluslararası anlayış, iş birliği, barış yolunda çaba göstermiş üstün kişi" olarak tanımlanmıştır.

Büyük komutan Atatürk kimdir?

Mustafa Kemal Atatürk, yıkılmış bir imparatorluğun küllerinden modern Türkiye Cumhuriyeti'ni kuran büyük önder, ebedî başkomutan ve saygın devlet adamıdır. Askeri kariyeri: 1905 yılında Harp Okulu'ndan kurmay yüzbaşı olarak mezun oldu. 1915'te albay, 1916'da general rütbesine yükseldi. Çanakkale Savaşı'nda "Anafartalar Kahramanı" olarak ün kazandı. Kurtuluş Savaşı'nda BMM tarafından 5 Ağustos 1921'de Başkomutan olarak görevlendirildi. Önemli başarıları: Sakarya Meydan Muharebesi ve Büyük Taarruz'u yönetti. 19 Eylül 1921'de Mareşal rütbesi ve Gazilik unvanı aldı. Devrimleri ve katkıları: Türkiye Cumhuriyeti'nin temellerini attı ve birçok inkılap gerçekleştirdi. Dış politikada önemli adımlar attı; Milletler Cemiyeti'ne giriş, Balkan Antantı, Montrö Boğazlar Sözleşmesi gibi. Atatürk, 10 Kasım 1938'de İstanbul'da hayatını kaybetti.

Atatürk cumhuriyetin ilanını neden istedi?

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'ni ulusu çağdaşlaştırma amacıyla ilan etmiştir. Atatürk'ün cumhuriyetin ilanını istemesinin bazı özel nedenleri de bulunmaktadır: Mondros Mütarekesi'ne tepki: Atatürk, 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Ateşkes Anlaşması'na karşı bir mesaj vermek istemiştir. Egemenliğin ulusa ait olduğunu pekiştirme: 20 Ocak 1921'de kabul edilen Teşkilat-ı Esasiye Kanunu ile egemenliğin Türk ulusuna ait olduğu ilan edilmişti. Hükümet bunalımlarına son verme: Mevcut sistemde devlet başkanlığı görevi, Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı tarafından yürütülüyordu.

Atatürk neden 29 ekimi seçti?

Mustafa Kemal Atatürk, Türkiye Cumhuriyeti'ni 29 Ekim 1923'te ilan ederek, 30 Ekim 1918'de imzalanan Mondros Mütarekesi'ne karşı "mazlum bir milletin ahını, intikamını" ilan etmek istemiştir. Atatürk, bu seçimi 1925 yılında Cumhuriyet Bayramı kutlamaları sırasında Fahrettin Altay Paşa'ya şu şekilde açıklamıştır: > "Mütarekenin ilk günlerini hatırlarsın. Saray ve hükümet teslimiyeti kabul etmişti. Hükümet sarayın, saray da İtilaf Devletleri'nin elinin altına girmişti. Saray bu halinden memnundu. Fakat ben bunu kabul edemezdim. Buna karşı koymakla bir çıkış yolunu temin ederek, bu mazlum milleti tarih sahnesinden silmek, ortadan kaldırmak isteyenlere karşı harekete geçmek için kendimi vazifeli saymıştım. Mütareke 30 Ekim 1918'de imzalanmıştı. Vatan parçalanmış, istilaya uğramıştı. Peki, 30 Ekim 1918'den bizim İzmir'e girdiğimiz tarih olan 9 Eylül 1922'ye kadar kaç yıl geçti? Dört yıl. 29 Ekim 1923'te Cumhuriyet'i ilan ettik. > İşte beş yıla sığdırdığımız büyük inkılap, bizim yaşadığımız şartlara duçar olmuş, hangi milletin tarihinde vardır? Bu mazlum millet kendisinin hakkı olan yere ulaşmıştır, çektiğimiz acıların, sıkıntıların en büyük mükâfatı işte budur. Bütün dünya bunu görmüştür. Daha da görecekleri vardır. Beni en çok mesut eden hadise, bu mazlum milletin hak ettiği bu yere gelmesidir. Sen benim 30 Ekim 1918 sonrası günlerdeki çektiğim azabı bilirsin. Yanımdaydın. Mondros 30 Ekim'dir. Cumhuriyet 29 Ekim. İşte bu da, mazlum bir milletin ahıdır. Sanırım ki o zamanki devletler bunu anlamışlardır."

Diğer Kültür ve Sanat Yazıları
Kültür ve Sanat